Αίτια, συμπτώματα και διάγνωση

Ποια είναι τα αίτια της νόσου;

Τα αίτια της νόσου παραμένουν άγνωστα. Η νόσος Alzheimer είναι μια πολυπαραγοντική νόσος που συνδέεται με τον σακχαρώδη διαβήτη, την παχυσαρκία, την υπερχοληστερολαιμία, το κάπνισμα αλλά και με γενετικούς, περιβαλλοντικούς και μεταβολικούς παράγοντες, καθώς και με την έλλειψη νοητικής και σωματικής άσκησης. Πιθανοί παράγοντες που μπορεί να δηλώνουν προδιάθεση στη νόσο είναι οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, το ιστορικό καρδιακών ή / και εγκεφαλικών επεισοδίων, η παρουσία αρτηριακής υπέρτασης και η ύπαρξη συγγενούς με σύνδρομο Down.

Διάγνωση και συμπτώματα της νόσου

Η νόσος μπορεί να διαγνωστεί όταν η νοητική έκπτωση φθάνει σε σημείο, ώστε να επηρεάζονται οι καθημερινές δραστηριότητες του ασθενούς. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς και σε μια λεπτομερή νευρολογική εξέταση η οποία πρέπει να περιλαμβάνει και ψυχομετρικές δοκιμασίες. Οι απεικονιστικές μέθοδοι AΤΕ (Αξονική Τομογραφία Εγκεφάλου) και ΜΤΕ (Μαγνητική Τομογραφία Εγκεφάλου) θα αναδείξουν την φλοιο-υποφλοιώδη ατροφία. Ο παρακλινικός έλεγχος θα πρέπει να επεκταθεί έτσι ώστε να αναδείξει άλλα πιθανά αίτια που μπορεί να προκαλέσουν συμπτωματολογία άνοιας. Τα πιο σημαντικά από αυτά είναι η έλλειψη της βιταμίνης B12, παθήσεις του θυρεοειδούς -παραθυρεοειδούς αδένα, η υπογλυκαιμία, η υπερουριχαιμία, η σύφιλις κ.α.

Παρόλα αυτά, η οριστική διάγνωση της μορφής της άνοιας, και επομένως και του κατά πόσον πρόκειται όντως για νόσο Alzheimer, γίνεται σε ποσοστά 80 με 90% μόνο μετά θάνατον, με την ιστοπαθολογική εξέταση του εγκεφάλου. Τότε, στην άνοια τύπου Alzheimer, διακρίνονται οι χαρακτηριστικές της νόσου νευροϊνιδιακές αλλοιώσεις και οι πλάκες.

Η κατά το δυνατόν έγκαιρη διάγνωση της νόσου έχει μεγάλη σημασία για τους εξής λόγους:

1. Καθώς η νόσος αυτή επηρεάζει όχι μόνο τον ασθενή, αλλά και ευρύτερα την οικογένειά του, η πρώιμη διάγνωση δίνει τα χρονικά περιθώρια αποδοχής της κατάστασης, διατήρησης της ποιότητας ζωής και προγραμματισμού για το μέλλον όλων αυτών των ατόμων.
2. Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ριζική θεραπεία, έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας φάρμακα που ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου. Όσο νωρίτερα γίνει η διάγνωση και χορηγηθούν τα σκευάσματα αυτά, τόσο ουσιαστικότερα είναι τα αποτελέσματα τους.
3. Όχι σπάνια, συμπτώματα όπως αυτά της νόσου Alzheimer προκαλούνται και από άλλες σωματικές ή ψυχικές παθήσεις. Για παράδειγμα, από άλλα είδη ανοϊκών συνδρόμων, κατάθλιψη, νόσους του θυρεοειδούς ή από την επίδραση φαρμάκων στον εγκέφαλο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ακριβής και έγκαιρη διάγνωση έχει σημασία, καθώς η κατάσταση είναι αναστρέψιμη.

Η εξέλιξη της νόσου υποδιαιρείται σε 3 στάδια:

• Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει διαταραχές της πρόσφατης, κυρίως, μνήμης και ο ασθενής συνήθως παρουσιάζει και διαταραχές της συμπεριφοράς (ευφορία κ.α.) και μπορεί να προβαίνει σε άσκοπες πράξεις.
• Στο δεύτερο στάδιο εμφανίζονται αφασικές διαταραχές, αγνωσία, απραξία, αγραφία κ.α, ενώ οι διαταραχές της μνήμης είναι πιο σοβαρές.

Στο τρίτο στάδιο ο ασθενής παραμένει κλινήρης και δεν δύναται να αυτοεξυπηρετηθεί.