Πρόληψη και θεραπεία

Πρόληψη

Η πρωτογενής πρόληψη της νόσου Alzheimer δεν είναι δυνατή προς το παρόν, εφ' όσον η αιτιολογία της νόσου παραμένει άγνωστη και γι αυτό δεν υπάρχουν ειδικές συμβουλές για την πρόληψή της. Όμως, σε πολλές περιπτώσεις αγγειακές βλάβες του εγκεφάλου υποβοηθούν στην εμφάνιση άνοιας και για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προσεχθούν οι παράγοντες κινδύνου όπως η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλ, κλπ.

Αντιμετώπιση και θεραπεία

Καθώς τα αίτια της νόσου δεν έχουν ακόμα εντοπιστεί, η οριστική θεραπεία δεν είναι προς το παρόν εφικτή.  Σήμερα, ένας κεντρικός στόχος για τη θεραπεία της νόσου Alzheimer είναι ο προσδιορισμός των παραγόντων που καθυστερούν την έναρξη της νόσου, επιβραδύνουν την εξέλιξη ή αμβλύνουν την συμπτωματολογία της.

Ειδικότερα, φάρμακα που δρουν στους χολινεργικούς υποδοχείς (AchEs), γενικά βελτιώνουν τις γενικές γνωστικές δυσλειτουργίες και είναι πολύ αποτελεσματικά στη βελτίωση της προσοχής. Η αγωγή με αυτούς τους αναστολείς, φαίνεται επίσης να επιδρά θετικά σε ορισμένα συμπτώματα της νόσου Alzheimer, όπως παραισθήσεις και συμπεριφορικά συμπτώματα.

Παράλληλα, είναι δυνατή η θεραπευτική αντιμετώπιση των διαταραχών της συμπεριφοράς, που σχετίζονται με την άνοια όπως η ανησυχία, το άγχος, η επιθετικότητα, η αϋπνία,  η κατάθλιψη και οι διαταραχές της όρεξης.

Καθώς η νόσος επιδρά και στο συγγενικό περιβάλλον των ασθενών, η συμβουλευτική προς τους οικείους του πάσχοντος είναι επίσης σημαντική για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των εμπλεκομένων:

• Δεδομένων των διαταραχών της πρόσφατης μνήμης, θα πρέπει τα αντικείμενα στο σπίτι του πάσχοντος να μην αλλάζουν θέση και να μην του αναθέτονται εργασίες που απαιτούν ιδιαίτερες μνημονικές ικανότητες. Οι καθημερινές ασχολίες είναι καλό να προγραμματίζονται σε μία συγκεκριμένη ώρα κάθε μέρα. Αυτό ισχύει και για τον βραδινό ύπνο, ώστε να αποφευχθεί το ενδεχόμενο αϋπνίας.
• Σε πιο προχωρημένο στάδιο, οι διαταραχές της συμπεριφοράς είναι έκδηλες και ο ασθενής μπορεί να επιμένει σε ορισμένες ιδέες ή σκέψεις, οι οποίες δεν είναι αναγκαστικά ορθές. Η περίπτωση αυτή θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με κατανόηση και υπομονή. Βέβαια, σε περίπτωση ψυχοκινητικής διέγερσης θα πρέπει να συμβουλεύστε το γιατρό του.
• Σε προχωρημένο στάδιο οι διαταραχές μνήμης είναι πλέον σοβαρές και ο ασθενής μπορεί να μην αναγνωρίζει ακόμη και τα παιδιά του. Παρ΄ όλα αυτά, η αντιμετώπιση με αγάπη και κατανόηση είναι σημαντική για τον ασθενή. Σε τελικό στάδιο δεν υπάρχει πλέον δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης και ο ασθενής έχει ανάγκη μόνιμης φροντίδας, είτε κατ' οίκον είτε σε ειδικό ίδρυμα.

Οι στόχοι της αντιμετώπισης της νόσου είναι να παραμείνει το άτομο σε λειτουργία, να μειωθεί η αναπηρία λόγω της απώλειας νοητικών λειτουργιών, να επανοργανωθεί η καθημερινότητα, ώστε να βελτιωθεί η χρήση των υπολοίπων λειτουργιών, να ελαχιστοποιηθούν οι ενοχλητικές λειτουργίες, όπως τα ψυχωσικά συμπτώματα, η διέγερση και η κατάθλιψη, και να υπάρχει στήριξη της οικογένειας.